Burn-out bij succesvolle vrouwen: waarom herstel soms zo moeilijk is
Waarom zijn het vaak de vrouwen die veel presteren en succesvol zijn, die ook relatief lang blijven worstelen met overspannenheid en burn-outklachten?
Deze vraag heeft me lange tijd beziggehouden en ik zie het patroon nog steeds regelmatig binnen en buiten mijn coachpraktijk.
En inmiddels heb ik wel een theorie over waar dat door komt. Niet te vergeten dat ik het zelf ook herken en heb doorleefd tijdens mijn eigen burn-out, zes jaar geleden.
Drie aspecten die ik veel terugzie bij juist deze groep vrouwen
1. Ze bieden veel weerstand aan het erkennen en accepteren
De eerste stap — erkennen dat er echt iets aan de hand is — kan bij deze vrouwen opvallend moeilijk zijn. De signalen zijn er wel, maar omdat een burn-out niet past bij hoe ze zichzelf zien of willen zien, kijken ze er soms van weg.
Als je jezelf altijd hebt gezien als sterk, ambitieus, verantwoordelijk en iemand die veel aankan, is het nogal confronterend wanneer je lichaam ineens iets anders laat zien.
Een burn-out toelaten betekent dan niet alleen erkennen dat je moe bent. Het kan ook betekenen dat je een deel van het beeld dat je van jezelf hebt, moet loslaten.
En dat is voor veel vrouwen een veel grotere stap dan de vermoeidheid zelf.
2. Ze proberen het eindeloos zelf op te lossen
Als de erkenning er eenmaal is, gebeurt er vaak iets anders.
Ze gaan het zelf proberen op te lossen.
En eerlijk gezegd is dat ook heel begrijpelijk. Zelf problemen oplossen is precies wat hen tot nu toe vaak heeft geholpen. Daar zijn ze juist zo goed in.
Alleen werkt die strategie bij een burn-out niet altijd meer. Een burn-out is geen taak die je kunt afvinken met dezelfde discipline waarmee je al het andere hebt aangepakt.
Soms vraagt herstel juist om iets wat veel moeilijker kan zijn voor deze vrouwen: hulp toelaten, vertragen en niet alles zelf hoeven dragen.
3. Ze pakken het half aan
En dit is misschien wel de meest subtiele.
Veel vrouwen doen namelijk ook wel degelijk iets aan hun herstel. Ze lezen een boek, luisteren podcasts, werken wat minder, gaan vaker wandelen of zoeken het gesprek op bij de huisarts of POH-GGZ.
Allemaal waardevol.
Maar het risico is dat je vooral de klachten probeert te verminderen of met zachte hand het geheel weer een beetje glad te strijken, zonder echt naar de kern te gaan.
Je raakt het onderwerp aan, in plaats van dat je het volledig aangaat.
En uiteindelijk kan het lichaam met tijd weer herstellen. Maar daarmee is het patroon dat tot de burn-out heeft geleid nog niet automatisch doorbroken.
In mijn praktijk zie ik dan ook regelmatig dat vrouwen één tot drie jaar later opnieuw tegen vergelijkbare patronen aanlopen.
Wat dit uiteindelijk kost
Mijn indruk is dat deze vrouwen er mede hierdoor soms langer over doen om echt duurzaam te herstellen.
Maar misschien nog belangrijker: ze missen daarmee soms ook iets.
Want een burn-out is, hoe zwaar ook, niet alleen iets waar je van moet herstellen.
Het kan óók een moment worden waarop je jezelf veel dieper leert kennen.
Ik zie vrouwen die door dit proces heen echt toegang krijgen tot wie ze zijn. Niet alleen de versie van zichzelf die presteert en volhoudt, maar de authentieke vrouw die daaronder zit. Haar unieke talenten, behoeften en verlangens, die soms jarenlang onder de radar zijn gebleven omdat er simpelweg geen ruimte voor was.
Dat leidt bij sommige vrouwen tot relaties die echt passen, in plaats van relaties waarin ze zichzelf wegcijferen of niet echt gekozen worden. Bij anderen tot compleet ander werk: iets dat hen voedt, waarin ze flow ervaren en hun creativiteit kwijt kunnen, in plaats van werk dat vooral uitput.
En weer anderen ontdekken voor het eerst hoe het voelt om ook meer van hun unieke vrouwelijke energie toe te laten in hun werk en leven. Niet alleen functioneren vanuit een aangeleerd idee van hoe het hoort of vanuit de masculiene norm die we in onze maatschappij zo vanzelfsprekend zijn gaan vinden, ook voor de vrouw. Maar juist weer toegang krijgen tot een deel van zichzelf dat zoveel moois, magie en sprankeling aan het leven kan geven.
Dat is voor mij het goud aan de andere kant van een burn-out.
Niet omdat een burn-out ergens goed voor zou zijn. Het kan ontzettend zwaar zijn.
Maar als je er eenmaal middenin zit, kan het wel een uitnodiging zijn om niet alleen te herstellen, maar ook te onderzoeken wat er eigenlijk mag veranderen.
Want herstellen van een burn-out is niet alleen een kwestie van tijdelijk minder doen en wachten tot het voorbij is.
Het is ook de kans om jezelf af te vragen:
Wil ik eigenlijk wel door met hoe ik het hiervoor deed?
Ook als het antwoord betekent dat je iets moet loslaten van wie je dacht te moeten zijn, kan het je uiteindelijk dichter brengen bij wie je daadwerkelijk bent.